Hipertansiyon (yüksek tansiyon), kalp krizi, inme ve böbrek hastalığının en önemli risk faktörlerinden biridir ve çoğu zaman belirti vermez. İlaç tedavisi gereken durumlarda bile beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleri tedavinin vazgeçilmez parçasıdır.

1. Tuzu azaltın

Tuz tüketimini azaltmak tansiyonu düşürmenin en etkili yollarından biridir; tuz azaldıkça tansiyondaki düşüş de artar. Dünya Sağlık Örgütü günlük tuz tüketiminin 5 g’ın (bir tatlı kaşığı) altında tutulmasını önerir.

Tuzun çoğu tuzluktan değil, hazır gıdalardan gelir:

• Ekmek ve unlu mamuller
• Peynir, zeytin, turşu, salamura ürünler
• Sucuk, salam, sosis gibi işlenmiş etler
• Hazır çorbalar, bulyonlar, soslar, cips ve krakerler
• Dışarıda yenen yemekler

Zeytin ve peyniri suda bekleterek tuzunu azaltabilir, yemeklerde tuz yerine limon, sarımsak, kekik, nane gibi baharatlar kullanabilirsiniz. Damak tadı birkaç haftada daha az tuza alışır.

2. DASH tipi beslenme

Tansiyonu düşürmek için özel olarak geliştirilen DASH diyeti, hem hipertansiyonu olan hem de olmayan kişilerde tansiyonu anlamlı şekilde düşürür. DASH diyeti:

• Bol sebze ve meyve
• Tam tahıllar ve baklagiller
• Az yağlı süt ürünleri
• Balık, tavuk, kuruyemiş
• Az kırmızı et, şeker ve şekerli içecek

üzerine kuruludur. Tuz azaltımıyla birleştiğinde etkisi daha da artar.

3. Potasyumdan zengin besinler

Sebze, meyve ve baklagillerdeki potasyum, sodyumun tansiyon üzerindeki etkisini dengeler. Ancak böbrek hastalığı olanlar ve bazı tansiyon ilaçlarını kullananlar potasyum alımını doktoruna danışmalıdır. Potasyumlu “az sodyumlu tuzlar” da bu kişiler için uygun olmayabilir.

4. Kilo kontrolü ve hareket

Fazla kilolarda verilen her kilo tansiyonun düşmesine katkı sağlar. Haftanın çoğu günü 30 dakika tempolu yürüyüş tansiyonu düşürmeye yardımcı olur.

5. Alkol, kafein ve sigara

• Alkol tansiyonu yükseltir; mümkünse tamamen bırakılması önerilir.
• Sigara damar sağlığını bozar ve tansiyon tedavisinin etkisini azaltır.
• Enerji içecekleri ve aşırı kafein tansiyonu geçici olarak yükseltebilir.

6. Takip

Evde düzenli tansiyon ölçümü yapın ve değerlerinizi kaydedin. İlaçlarınızı doktorunuza danışmadan bırakmayın; beslenme ilaç tedavisinin yerine değil, yanında yer alır.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerine geçmez. Kendi durumunuz için doktorunuza ve diyetisyeninize danışın.

Size özel bir plan için Hastalıklarda Beslenme ve Diyet sayfama göz atabilir, WhatsApp: 0533 443 22 68 üzerinden randevu alabilirsiniz.

Kaynaklar

1. He FJ, Li J, MacGregor GA. Effect of longer term modest salt reduction on blood pressure: Cochrane systematic review and meta-analysis of randomised trials. BMJ. 2013. PubMed: 23558162
2. Filippou CD ve ark. Dietary Approaches to Stop Hypertension (DASH) Diet and Blood Pressure Reduction in Adults with and without Hypertension: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Adv Nutr. 2020. PubMed: 32330233