Market raflarında “fit”, “protein”, “şekersiz”, “glutensiz” ve “doğal” ibareli ürünlerin sayısı her geçen gün artıyor. Bu ürünler sağlıklı bir seçim gibi görünse de çoğu zaman sağlık halesi denilen bir algıdan yararlanır: Tek bir olumlu özellik (örneğin yüksek protein), ürünün tamamının sağlıklı olduğu izlenimini yaratır.

Fit ürünlerin çoğu ultra işlenmiş gıdadır

Protein barlar, fit kurabiyeler, şekersiz çikolatalar ve hazır fit atıştırmalıklar genellikle uzun içerik listesine sahip, endüstriyel olarak işlenmiş ürünlerdir.

• Ultra işlenmiş gıdalar, besin değeri benzer olsa bile daha fazla yemeye neden olabilir: Bu ürünlerle beslenen kişilerin farkında olmadan günlük olarak çok daha fazla kalori aldığı ve kilo aldığı gösterilmiştir.
• Ultra işlenmiş gıda tüketimi; kalp-damar hastalıkları, tip 2 diyabet, obezite ve depresyon riskindeki artışla ilişkilidir.

Tatlandırıcılar kilo vermeye yardım ediyor mu?

Dünya Sağlık Örgütü, şekersiz tatlandırıcıların kilo kontrolü amacıyla kullanılmamasını önermektedir; uzun vadede vücut yağını azaltmada fayda sağlamadıkları ve bazı olumsuz sağlık sonuçlarıyla ilişkili olabilecekleri belirtilmektedir. Bu öneri diyabeti olan bireylerin ilaç ve tedavi planlarını kapsamaz.

Sık karşılaşılan fit ürün tuzakları

• Protein bar: Bazıları bir çikolatalı gofret kadar kalori, şeker alkolü ve yağ içerir.
• Şekersiz kurabiye/çikolata: Şeker yerine tatlandırıcı ve şeker alkolleri (maltitol vb.) kullanılır; kalori ve yağ yine yüksek olabilir, fazlası şişkinlik ve ishal yapabilir.
• Fit granola: Bal, pekmez, hurma şurubu gibi “doğal” şekerlerle tatlandırılmış olabilir.
• Glutensiz ürünler: Çölyak hastası değilseniz ek bir faydası yoktur; çoğu zaman daha az lif içerir.
• Light ürünler: Yağı azaltılırken şekeri artırılmış olabilir.

Gerçekten fit atıştırmalıklar

• Bir avuç çiğ kuruyemiş ve mevsim meyvesi
• Yoğurt veya kefir, üzerine tarçın ve meyve
• Haşlanmış yumurta, peynir ve sebze
• Leblebi, ev yapımı humus ve sebze çubukları
• Ev yapımı yulaflı kurabiye

Fit ürünler ara sıra pratik bir seçenek olabilir; ama beslenmenin temelini az işlenmiş, gerçek besinler oluşturmalıdır. Satın almadan önce etiketi okumayı unutmayın.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerine geçmez. Kendi durumunuz için doktorunuza ve diyetisyeninize danışın.

Size özel bir plan için Ümitköy Yüz Yüze Diyetisyen sayfama göz atabilir, WhatsApp: 0533 443 22 68 üzerinden randevu alabilirsiniz.

Kaynaklar

1. Hall KD ve ark. Ultra-Processed Diets Cause Excess Calorie Intake and Weight Gain: An Inpatient Randomized Controlled Trial of Ad Libitum Food Intake. Cell Metab. 2019. PubMed: 31105044
2. Lane MM ve ark. Ultra-processed food exposure and adverse health outcomes: umbrella review of epidemiological meta-analyses. BMJ. 2024. PubMed: 38418082

[3] World Health Organization. Use of non-sugar sweeteners: WHO guideline. 2023.