Dünya Sağlık Örgütü obeziteyi, sağlığı bozacak düzeyde aşırı yağ birikimiyle seyreden kronik bir hastalık olarak tanımlar. Beden kütle indeksi (BKİ) 30 ve üzeri obezite olarak kabul edilse de bel çevresi, yağ dağılımı ve eşlik eden hastalıklar da değerlendirmede önemlidir.

Obezite ve erken ölüm riski

Araştırmalar, en düşük sağlık riskinin genellikle beden kütle indeksi (BKİ) 20-25 aralığında olduğunu; BKİ 25’in üzerine çıktıkça erken ölüm riskinin giderek arttığını gösteriyor.

Hangi hastalıklarla ilişkili?

Obezite; tip 2 diyabet, hipertansiyon, kalp hastalığı, inme, astım, safra kesesi hastalığı, bel ağrısı, eklem kireçlenmesi ve çeşitli kanserlerle yakından ilişkilidir. En güçlü ilişki tip 2 diyabetle görülür.

• Metabolik: İnsülin direnci, tip 2 diyabet, karaciğer yağlanması, yüksek trigliserit
• Kalp-damar: Hipertansiyon, koroner kalp hastalığı, kalp yetmezliği, inme
• Kanser: Fazla vücut yağı; kalın bağırsak, meme (menopoz sonrası), rahim, böbrek, karaciğer ve pankreas dahil birçok kanser türüyle ilişkilidir.
• Diğer: Uyku apnesi, eklem ağrıları, PCOS, kısırlık, reflü, depresyon

İyi haber: Az kilo kaybı bile fark yaratır

Vücut ağırlığının %5-10'unun kaybı; kan şekeri, tansiyon, kolesterol ve karaciğer yağlanmasında anlamlı iyileşme sağlar. İdeal kiloya ulaşmak şart değildir; sağlık için atılan her adım değerlidir.

Obezite bir irade sorunu değildir

Genetik, hormonlar, uyku, stres, ilaçlar, çevresel faktörler ve gıda ortamı obezitenin gelişiminde rol oynar. Bu nedenle başarılı tedavi suçlamayla değil; beslenme, hareket, davranış değişikliği ve gerektiğinde ilaç ya da cerrahiyi içeren bütüncül bir yaklaşımla mümkündür.

Nereden başlamalı?

• Kısa süreli şok diyetler yerine sürdürülebilir bir beslenme düzeni
• Şekerli içecekler ve ultra işlenmiş gıdaları azaltmak
• Haftada en az 150 dakika hareket ve kuvvet egzersizi
• Yeterli uyku ve stres yönetimi
• Eşlik eden hastalıkların doktor tarafından değerlendirilmesi

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerine geçmez. Kendi durumunuz için doktorunuza ve diyetisyeninize danışın.

Size özel bir plan için Ümitköy Yüz Yüze Diyetisyen sayfama göz atabilir, WhatsApp: 0533 443 22 68 üzerinden randevu alabilirsiniz.

Kaynaklar

1. Global BMI Mortality Collaboration (Di Angelantonio E ve ark.). Body-mass index and all-cause mortality: individual-participant-data meta-analysis of 239 prospective studies in four continents. Lancet. 2016. PubMed: 27423262
2. Guh DP ve ark. The incidence of co-morbidities related to obesity and overweight: a systematic review and meta-analysis. BMC Public Health. 2009. PubMed: 19320986
3. Lauby-Secretan B ve ark. Body Fatness and Cancer — Viewpoint of the IARC Working Group. N Engl J Med. 2016. PubMed: 27557308